بیشینه سرعت زمین (PGV) بیشینه مقدار مطلق سرعت سطح زمین در طول یک زلزله است که معمولا برحسب سانتیمتر بر ثانیه (cm/s) بیان میشود. این کمیت سنجهای کلیدی از شدت لرزش است که همبستگی قابلتوجهی با خسارت سازهای در بازه دوره تناوب میانی دارد و بهطور گسترده در ارزیابی خطر لرزهای و پیشبینی خسارت مورد استفاده قرار میگیرد.
بیشینه سرعت زمین (PGV) بیشینه مقدار مطلق سرعت زمین ثبتشده در یک ساختگاه در طول یک زلزله است. برخلاف بیشینه شتاب زمین (PGA) که محتوای فرکانس بالای لرزش را بازتاب میدهد، PGV انرژی بازه فرکانس میانی حرکت را نمایندگی میکند و از طریق انتگرالگیری از تاریخچه زمانی شتاب به دست میآید. این کمیت معمولا برحسب سانتیمتر بر ثانیه بیان میشود و بهطور گسترده در تحلیل خطر لرزهای و ارزیابی خسارت پس از زلزله به کار میرود.
PGV بهعنوان یکی از قابلاعتمادترین پیشبینیکنندههای خسارت سازهای مطرح شده است، بهویژه برای سازههای با دوره تناوب میانی (حدود ۰/۵ تا ۳ ثانیه) و برای پدیدههای ژئوتکنیکی مانند روانگرایی و گسترش جانبی. مشاهدههای میدانی پس از زلزلههای بزرگ — از جمله نورتریج (۱۹۹۴)، کوبه (۱۹۹۵) و توهوکو (۲۰۱۱) — نشان دادهاند که PGV در بسیاری از موارد همبستگی بهتری با خسارت مشاهدهشده نسبت به PGA دارد. به همین دلیل، چندین مقیاس شدت مدرن و مدلهای پیشبینی خسارت مستقیما از PGV بهعنوان ورودی اصلی خود استفاده میکنند.
با وجود مزیتهایش، PGV اندازهگیری مستقیم آن دشوارتر از PGA است. سرعت زمین معمولاً از طریق انتگرالگیری عددی از رکوردهای شتابسنج به دست میآید؛ فرایندی که میتواند نویز فرکانس پایین را تقویت کند و نیازمند تصحیح خط پایه و پالایش دقیق است. ابزارهای مدرن بهطور فزایندهای شامل سنسورهای سرعت مستقیم (ژئوفون) هستند، اما رکوردهای تاریخی معمولاً از دادههای شتاب استخراج میشوند و عدم قطعیتهای مرتبط را به همراه دارند. در طراحی مبتنی بر آییننامه، PGV کمتر از PGA استفاده میشود، هرچند در چارچوبهای مبتنی بر عملکرد و در تعریف چندین سنجه شدت نظیر شدت هازنر حضور دارد.